INSULTDA KALSIY GOMEOSTAZINING BUZILISHI VA APOPTOZ MEXANIZMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: insult, kalsiy gomeostazi, apoptoz, neyron, ishemiya, glutamat, eksitotoksiklik, mitoxondriya, oksidlovchi stress, neyroproteksiya.Abstract
Annotatsiya: Insult bosh miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi bo‘lib, nerv hujayralarining shikastlanishi, nevrologik faoliyatning izdan chiqishi va turli darajadagi funksional cheklanishlarga olib kelishi mumkin. Ishemik insultda miya to‘qimasiga kislorod va glyukoza yetkazib berilishining kamayishi hujayra energetik almashinuvini buzadi, natijada hujayra ichida kalsiy ionlari miqdori ortadi va apoptoz jarayonlari faollashadi. Kalsiy gomeostazining buzilishi glutamat eksitotoksikligi, mitoxondriyal disfunksiya, oksidlovchi stress va hujayra o‘limi mexanizmlari bilan chambarchas bog‘liq. Ushbu maqolada insult vaqtida kalsiy ionlari muvozanatining buzilish sabablari, apoptozning molekulyar mexanizmlari hamda mazkur jarayonlarning nerv to‘qimasi zararlanishidagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, neyroprotektiv yondashuvlar va insultni erta tashxislashning ahamiyati muhokama qilinadi.
References
1. Akhmedova, G. B., Mamatova, Z. A., & Khoshimov, N. N. (2020). Analysis of Calcium-Dependent Processes in Nerve Cells. The American Journal of Applied Sciences, 2(10), 53–62.
2. Sagatov, D. R. (2023). Clinical and Pathogenetic Features of Ischemic Stroke in Young People and Optimization of Treatment Tactics. Doctoral dissertation abstract. Tashkent. Каталог авторефератов
3. Khaydarova, D. K., & Samadov, A. U. (2021). Improvement of Neuroprotective Therapy in Acute Ischemic Stroke. Medicine and Innovations. Медицина и инновации
4. Khodjieva, D. T., Bobokulov, G. D., & Khaydarova, D. K. (2022). Differential Diagnosis of Hemorrhagic and Ischemic Stroke and Ways to Optimize Rehabilitation Measures. Neurology. Неврология
5. Kim, O. A., Djurabekova, A. T., & Amonova, Z. K. (2020). Comparative Aspects of the Etiopathogenesis of Ischemic Stroke in Young People. Conference proceedings, Modern Problems of Neurology, Tashkent. Неврология
6. Akbarxodjaeva, Z. A., & Rakhimbaeva, G. S. (2019). Neuroimaging Features of the Clinical Course of Ischemic Stroke. Nevrologiya, No. 3, pp. 11–13. Неврология
7. Murotov, O. U. (2024). Activity of Apoptosis Factors in Brain Tissue During Experimental Ischemic Stroke. Alfraganus University research paper. Alfraganus University Portfolio