ЮҚОРИ МИНЕРАЛЛАШГАН ИЧИМЛИК СУВИ ВА ИССИҚЛИК СТРЕССИНИНГ БУЙРАК МОРФОЛОГИЯСИГА ТАЪСИРИ: ЗАМОНАВИЙ ИЛМИЙ ТАДҚИҚОТЛАР ШАРҲИ
Keywords:
Калит сўзлар: буйрак, нефрон, минераллашган ичимлик суви, иссиқлик стресси, дегидратация, морфология, интерстициал фиброз, оксидатив стресс, экологик омиллар.Abstract
Аннотация: Мазкур шарҳ мақолада юқори минераллашган ичимлик суви ва иссиқлик стрессининг буйрак тўқимасига таъсирига бағишланган илмий адабиётлар таҳлилий жиҳатдан умумлаштирилган. буйракнинг сув-электролит гомеостазини таъминлашдаги роли, минерал юклама ва такрорий юқори ҳарорат таъсирида нефрон тузилмаларида юзага келиши мумкин бўлган морфофункционал ўзгаришлар муҳокама қилинган. адабиётлар таҳлилида буйрак каналчалари эпителийсининг шикастланиши, микросиркуляция бузилишлари, интерстициал яллиғланиш, фиброз, дегидратация ва оксидатив стресснинг патогенетик аҳамиятига алоҳида эътибор қаратилган. шунингдек, минераллашган сувнинг кимёвий таркиби ва иссиқлик стрессининг эҳтимолий ўзаро таъсирига оид мавжуд илмий маълумотлар қиёсий баҳоланган. таҳлил натижасида ушбу экологик омилларнинг биргаликдаги таъсирини ўрганишда ҳали етарлича ёритилмаган масалалар ажратиб кўрсатилган. мақола экологик морфология ва экспериментал нефрология соҳасидаги замонавий илмий қарашларни умумлаштиришга қаратилган.References
1. Roncal-Jimenez C.A. et al. Experimental heat stress nephropathy and liver injury are improved by allopurinol. American Journal of Physiology – Renal Physiology. 2018. DOI: 10.1152/ajprenal.00543.2017.
2. García-Arroyo F.E. et al. A role for both V1a and V2 receptors in renal heat stress injury amplified by rehydration with fructose. International Journal of Molecular Sciences. 2019;20(22):5764.
3. Sato Y., Roncal-Jimenez C.A. et al. Increase of core temperature affected the progression of kidney injury by repeated heat stress exposure. American Journal of Physiology – Renal Physiology. 2019.
4. Sánchez-Lozada L.G. et al. Kidney injury from recurrent heat stress and rhabdomyolysis: Protective role of allopurinol and sodium bicarbonate. American Journal of Nephrology. 2018;48(5):339–348. DOI: 10.1159/000494663.
5. World Health Organization. Guidelines for Drinking-water Quality. 4th edition, incorporating the first and second addenda. Geneva: WHO; 2022.
6. Abdullaev I. Effects of large scale irrigation on drinking water quality in the Bukhara and Kashkadarya provinces of Uzbekistan. Water International. 2002. DOI: 10.1080/02508060208687000.
7. Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 10th ed. Elsevier; 2020.
8. Bancroft J.D., Gamble M. Theory and Practice of Histological Techniques. 8th ed. Elsevier; 2019.
9. Schneider C.A., Rasband W.S., Eliceiri K.W. NIH Image to ImageJ: 25 years of image analysis. Nature Methods. 2012;9:671–675. DOI: 10.1038/nmeth.2089.
10. Liu Y. Cellular and molecular mechanisms of renal fibrosis. Nature Reviews Nephrology. 2011;7:684–696. DOI: 10.1038/nrneph.2011.149.
