O‘TKIR NAFAS YETISHMOVCHILIGIDA INVAZIV VA NOINVAZIV SUN’IY O‘PKA VENTILYATSIYASI: KLINIK NATIJALARNI TAQQOSLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: O‘tkir nafas yetishmovchiligi, sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi, invaziv ventilyatsiya, noinvaziv ventilyatsiya, gipoksemiya, giperkapniya, oksigenatsiya, arterial qon gazlari, traxeya intubatsiyasi, nafas mushaklari, intensiv terapiya, reanimatologiya, anesteziologiyaAbstract
Annotatsiya. Maqolada o‘tkir nafas yetishmovchiligida invaziv va noinvaziv sun’iy o‘pka ventilyatsiyasini qo‘llashning klinik jihatlari va davolash natijalari tahlil qilingan. O‘tkir nafas yetishmovchiligi bilan og‘rigan bemorlarda nafas olish faoliyati, arterial qonning gaz tarkibi, oksigenatsiya darajasi, gemodinamik ko‘rsatkichlar hamda nafas yetishmovchiligining og‘irlik darajasi baholandi. Noinvaziv sun’iy o‘pka ventilyatsiyasining spontan nafas saqlangan va nafas yo‘llarini himoya qilish qobiliyati mavjud bo‘lgan bemorlardagi imkoniyatlari, shuningdek, invaziv ventilyatsiyaga o‘tish mezonlari ko‘rib chiqildi. Invaziv ventilyatsiyada traxeya intubatsiyasi, mexanik ventilyatsiya parametrlari va ventilyator bilan bog‘liq asoratlar hisobga olindi. Davolash samaradorligi arterial qonning gaz tarkibi, PaO₂/FiO₂ nisbati, SpO₂, PaCO₂, nafas olish soni, nafas mushaklari zo‘riqishi, sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi davomiyligi hamda intensiv terapiya bo‘limida davolanish muddati bo‘yicha baholandi. Olingan ma’lumotlar o‘tkir nafas yetishmovchiligida ventilyatsiya usulini tanlash bemorning klinik holati, gipoksemiya va giperkapniya darajasi, ong holati, nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligi va gemodinamik barqarorligini kompleks baholashga asoslanishi lozimligini ko‘rsatadi. Noinvaziv ventilyatsiya tegishli klinik ko‘rsatmalarga ega bemorlarda samarali nafasni qo‘llab-quvvatlash usuli bo‘lib, uning samarasizligi belgilari yuzaga kelganda invaziv ventilyatsiyaga o‘z vaqtida o‘tish muhim klinik ahamiyatga ega.
References
1. Eshonov O.Sh. Anesteziologiya va reanimatologiya. – Toshkent, 2010. – 2-nashr.
2. Eshonov O. Anesteziologiya, reanimatologiya va intensiv terapiya. – Toshkent, 2019.
3. Salixo‘jayev Z. Dori vositalari qo‘llanmasi. I jild. – 2015. – Anesteziologiya va reanimatologiyada qo‘llaniladigan dori vositalari.
4. Daminov B.T., Raimjanov A.R., Babadjanov A.S. va boshq. Ichki kasalliklar. – Tibbiyot oliygohlari talabalari uchun darslik.
5. Begmanov S.A., Shabutdinov S.S., Abidova Z.S. va boshq. Patologik fiziologiya. 2-tom. – Tibbiyot oliygohlari talabalari uchun darslik.
6. Satvaldiyeva E.A., Fayziyev O.Ya., Yusupov A.S. Bolalarda abdominal operatsiyadan keyingi og‘riqsizlantirishning ahamiyati. – O‘quv qo‘llanma.
7. Eshonov O. Anesteziologiya, reanimatologiya va intensiv terapiya: zamonaviy diagnostika va davolash usullari. – Toshkent, 2019.
8. Eshonov O.Sh. Anesteziologiya va reanimatologiya: o‘quv darsligi. – Toshkent, 2010.
9. Долина О.А. (ред.). Анестезиология и реаниматология. – Москва: Медицина, 2007.
10. Геккиева А.Д. Скорая и неотложная помощь. Общие вопросы реаниматологии. – 2021.
11. Сапичева Ю.Ю., Кассиль В.Л.; под ред. Овезова А.М. Анализы глазами реаниматолога. – 2021.
12. Goel N.N., Ferreyro B.L., Pitre T. et al. Noninvasive Respiratory Support for Adult Patients with Acute Respiratory Failure: An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline // American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. – 2026. – Vol. 212, №9. – P. 2135–2158.
