MARKAZIY OSIYO EKOLOGIK MUAMMOLARI VA ULARNI YUZAGA KELISH OMILLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Markaziy Osiyo, ekologik muammo, Orol dengizi, suv resurslari, cho‘llanish, yer degradatsiyasi, iqlim o‘zgarishi, ekologik xavfsizlik, biologik xilma-xillik, antropogen omil.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada Markaziy Osiyo hududida kuzatilayotgan asosiy ekologik muammolar, ularning shakllanishiga ta’sir etuvchi tabiiy va antropogen omillar hamda ekologik xavfsizlikni ta’minlash masalalari tahlil qilingan. Mintaqadagi Orol dengizi ekologik inqirozi, suv resurslarining kamayishi va ifloslanishi, yerlarning degradatsiyasi va cho‘llanishi, havo ifloslanishi, biologik xilma-xillikning qisqarishi, iqlim o‘zgarishi hamda chiqindilar bilan bog‘liq muammolar Markaziy Osiyoning barqaror rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi muhim omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ekologik muammolarning kelib chiqishida aholining ko‘payishi, urbanizatsiya, suv va yer resurslaridan oqilona foydalanmaslik, sanoat va qishloq xo‘jaligi faoliyatining kuchayishi kabi antropogen omillarning o‘rni yoritilgan. Maqolada ekologik xavflarni kamaytirish uchun davlatlararo hamkorlik, zamonaviy suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish, yashil hududlarni kengaytirish va ekologik ta’limni kuchaytirish bo‘yicha takliflar berilgan.
References
1. United Nations Environment Programme (UNEP). Central Asia: Environment and Sustainable Development. – Nairobi: UNEP.
2. World Bank. Central Asia Water and Energy Program (CAWEP): Water and Energy Security in Central Asia. – Washington, D.C.: World Bank.
3. United Nations Development Programme (UNDP). Climate Change and Environmental Sustainability in Central Asia. – New York: UNDP.
4. UNESCO. The Aral Sea: Water, Climate and Environmental Challenges. – Paris: UNESCO.
5. Micklin P. The Aral Sea Disaster // Annual Review of Earth and Planetary Sciences. – 2007. – Vol. 35. – P. 47–72.
6. World Bank. The Changing Wealth of Nations: Managing Assets for the Future. – Washington, D.C.: World Bank.
7. FAO. Land and Water Resources Management in Central Asia. – Rome: Food and Agriculture Organization.
8. UNCCD. Global Land Outlook. – Bonn: United Nations Convention to Combat Desertification.
9. Asian Development Bank. Climate Change and Water Security in Central Asia. – Manila: ADB.
10. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlar va rasmiy materiallar.