SARIQLIK TURLARI, ETIOLOGIYASI, KLINIKASI VA DAVOLASH TAKTIKASI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Sariqlik, giperbilirubinemiya, bilirubin fraksiyalari, mexanik sariqlik, safro yo‘llari obstruksiyasi, xoledoxolitiaz, xolangit, gepatotsit, biliar dekompressiya, ultratovush tekshiruvi, magnit-rezonans xolangiopankreatografiya, endoskopik retrograd xolangiopankreatografiya, xirurgik davolash.Abstract
Annotatsiya. Maqolada sariqlik sindromining asosiy etiologik shakllari, patogenetik mexanizmlari, klinik-laborator belgilari va davolash taktikasining zamonaviy tamoyillari tahlil qilingan. Sariqlik pregepatik, gepatik va Postgepatik shakllarga ajratilib, ularning rivojlanishida bilirubin hosil bo‘lishi, jigarda kon’yugatsiyasi va safro yo‘llari orqali ekskresiyasining turli bosqichlaridagi buzilishlar asosiy ahamiyatga ega. Xirurgik amaliyot nuqtai nazaridan Postgepatik, ayniqsa mexanik sariqlikning etiologiyasi, klinik kechishi va biliar obstruksiyani o‘z vaqtida bartaraf etish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Diagnostik algoritmda bilirubin fraksiyalari, jigar fermentlari, qorin bo‘shlig‘i ultratovush tekshiruvi, kompyuter tomografiyasi va magnit-rezonans xolangiopankreatografiyaning o‘rni yoritilgan. Xolangit va boshqa asoratlar rivojlangan holatlarda biliar dekompressiyani o‘z vaqtida amalga oshirish davolash samaradorligini belgilovchi muhim omil sifatida ko‘rib chiqilgan. Sariqlik sababini etiologik jihatdan aniqlash va individual davolash taktikasini tanlash og‘ir asoratlarning oldini olish hamda bemor prognozini yaxshilashning muhim sharti hisoblanadi.
References
1. Karimov Sh.I., Haydarov A.A. Xirurgik kasalliklar. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018.
2. Abdullayev N.H., Akilov H.A. Umumiy xirurgiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
3. Qosimov A.A. Gastroenterologiya: klinik diagnostika va davolash asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
4. Yo‘ldoshev A.A. Qorin bo‘shlig‘i a’zolarining o‘tkir xirurgik kasalliklari. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2019.
5. Ismoilov S.I. Ichki kasalliklar: klinik diagnostika va davolash tamoyillari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
6. Mamatqulov B.M., Qodirov A.A. Klinik tibbiyotda diagnostika usullari. – Toshkent: Tafakkur, 2021.
7. Rasulov A.X. Gepatobiliar tizim kasalliklari va ularning xirurgik davolash tamoyillari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
8. Axmedov R.A. O‘t yo‘llari kasalliklari: diagnostika va davolash. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2020.
9. Ситкин С.И., Лобанова Е.Н. Заболевания желчных путей: диагностика и лечение. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2019.
10. Шелыгин Ю.А. Клиническая хирургия: современные методы диагностики и лечения. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020.
11. Ивашкин В.Т., Маев И.В. Гастроэнтерология: национальное руководство. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021.
12. Kiriyama S., Kozaka K., Takada T. et al. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholangitis. Journal of Hepato-Biliary-Pancreatic Sciences. 2018;25(1):17–30.
