AKNE (HUSNBUZAR): KELIB CHIQISH SABABLARI, KLINIK KO‘RINISHI VA DAVOLASH USULLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: akne, husnbuzar, akne vulgaris, komedon, papula, pustula, yallig‘lanish, dermatologiya, benzoyl peroksid, retinoid, antibiotik, izotretinoin.Abstract
Annotatsiya: Akne vulgaris, xalq orasida husnbuzar deb ataladigan, terining yog‘ bezlari va soch follikulalari bilan bog‘liq bo‘lgan keng tarqalgan surunkali yallig‘lanish kasalligidir. Ushbu kasallik ko‘pincha o‘smirlik davrida boshlanadi, biroq kattalarda ham davom etishi yoki ilk bor paydo bo‘lishi mumkin. Aknening rivojlanishida yog‘ bezlari faoliyatining kuchayishi, follikulyar keratinizatsiyaning buzilishi, Cutibacterium acnes bilan bog‘liq jarayonlar va yallig‘lanish muhim rol o‘ynaydi. Kasallik komedonlar, papulalar, pustulalar, tugunlar va kistalar ko‘rinishida namoyon bo‘lishi mumkin. Og‘ir shakllarda chandiqlar va pigment o‘zgarishlari qolishi mumkin. Zamonaviy davolashda mahalliy retinoidlar, benzoyl peroksid, azelain kislotasi, ayrim hollarda antibiotiklar, gormonal preparatlar va og‘ir akneda izotretinoin qo‘llanadi. Davolash usuli kasallikning og‘irligi va bemorning individual xususiyatlariga qarab tanlanadi.
References
1. Amerika Dermatologiya Akademiyasi. Akne vulgarisni davolash bo‘yicha klinik tavsiyalar. — AQSH, 2024.
2. Milliy Sog‘liqni Saqlash va Klinik Mukammallik Instituti (NICE). Akne vulgaris: davolash va boshqarish bo‘yicha klinik qo‘llanma. — Buyuk Britaniya, 2021; 2026-yil yangilangan.
3. Amerika Dermatologiya Akademiyasi. Akneni tashxislash va davolash: bemorlar va tibbiyot xodimlari uchun klinik ma’lumotlar. — AQSH.
4. Milliy Sog‘liqni Saqlash va Klinik Mukammallik Instituti (NICE). Akne vulgarisni davolash: birinchi qator terapiya va mutaxassisga yuborish mezonlari. — London, 2026.
5. Amerika Dermatologiya Akademiyasi. Akne bo‘yicha yangilangan klinik tavsiyalar: mahalliy va tizimli davolash usullari. — Journal of the American Academy of Dermatology, 2024.
