QISHLOQ XO‘JALIK YERLARIDAN RESURS-SAMARALI FOYDALANISH ASOSIDA XOMASHYONI QAYTA ISHLASH TIZIMINI MAQBULLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: qishloq xo‘jaligi yerlari, resurs samaradorligi, xomashyo, qayta ishlash, yer monitoringi, kadastr, GIS, raqamli texnologiyalar, suv resurslari, energiya samaradorligi, optimallashtirish.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligi yerlaridan resurs-samarali foydalanish asosida yetishtiriladigan qishloq xo‘jaligi xomashyosini qayta ishlash tizimini maqbullashtirish masalalari yoritilgan. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishida yer, suv, energiya va xomashyo resurslaridan oqilona foydalanish, ularning hududiy joylashuvi hamda qayta ishlash korxonalarigacha bo‘lgan masofani optimallashtirish mahsulot tannarxini kamaytirish va resurslardan foydalanish samaradorligini oshirishning muhim omili hisoblanadi. Tadqiqotda qishloq xo‘jaligi yerlarining holati, ulardan foydalanish samaradorligi, yetishtiriladigan xomashyoning miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari hamda qayta ishlash jarayonlarida sarflanadigan yer, suv, energiya, xomashyo va texnologik resurslar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik kompleks ravishda o‘rganiladi. Mazkur ko‘rsatkichlarni yagona tizimda baholash asosida resurs-samaradorlik indeksi ishlab chiqiladi va xomashyoni yetishtirish, saqlash hamda qayta ishlash jarayonlarini o‘zaro muvofiqlashtiruvchi optimallashtirish modeli taklif etiladi.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksi.
2.O‘zbekiston Respublikasining qishloq xo‘jaligiga oid qonunchilik hujjatlari.
3. O‘zbekiston Respublikasi Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlari. – Toshkent.
4. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. Qishloq xo‘jaligi yerlaridan samarali foydalanish bo‘yicha uslubiy materiallar. – Toshkent.
5.FAO. Sustainable agricultural development and natural resource management bo‘yicha materiallar.
6.Qishloq xo‘jaligi yerlaridan oqilona foydalanish va yer monitoringiga oid ilmiy tadqiqotlar.
7.Geografik axborot tizimlari va masofadan zondlash texnologiyalariga oid ilmiy adabiyotlar.
8.FAO. The State of the World’s Land and Water Resources for Food and Agriculture 2025: The Potential to Produce More and Better. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2025.
9.FAO. The State of the World’s Land and Water Resources for Food and Agriculture: Managing Systems at Risk. – Rome: FAO, 2011.
10.FAO. FAO Conceptual Framework for Integrated Land and Water Resources Management. – Rome: FAO, 2025.
11.FAO. Sustainable Agricultural Water Use. – Food and Agriculture Organization of the United Nations.
12.FAO. Sustainable Land Management. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
13.Turayev R.A. — “Yer monitoringi”. Toshkent, 2022. 161 bet.
Yer fondidan foydalanish, yer tuzish, yer kadastri va yer monitoringi masalalarini yoritadi. Sizning mavzuingizning yer monitoringi qismi uchun juda mos.
14.Nomozov X.Q. — “Yer kadastri asoslari”. Toshkent, 2013. 303 bet.
Yer resurslari, yer fondi, yer monitoringi va yer huquqi masalalari yoritilgan. Kadastr va resurslardan foydalanish qismini asoslash uchun foydalanish mumkin.
15.Babajanov A.R. — “Yer monitoringi”. 2023. 161 bet.
16.Yer kadastri, yer tuzish, geodeziya va geoinformatika hamda masofadan zondlash texnologiyalari bilan bog‘liq.
17.Azizov A.Sh. — “Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari saqlash omborlari, qayta ishlash korxonalarini jihozlari va loyihalashtirish asoslari”. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2018. 340 bet.
18.Shoumarov X.B., Islamov S.Ya. — “Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash va birlamchi qayta ishlash texnologiyasi”. Toshkent, 2020. 199 bet.
19.Shoumarov X.B., Islamov S.Ya., Xolmirzayev D.K., Safarov A.A. — “Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash texnologiyasi”. Toshkent, 2021. 212 bet.
20.Do‘limova S.N. — “Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari biokimyosi”. 2018. 213 bet.
21.Bobojonov A.R., Rahmonov Q.R., G‘ofirov A.J. — “Yer kadastri”. Toshkent: TIMI, 2014.
Yer uchastkalarini ro‘yxatga olish, yer hisobi, yerlarni baholash va davlat yer kadastri masalalari yoritilgan
