BOTULIZM KASALLIGIDA O‘TKIR NAFAS YETISHMOVCHILIGINING PATOGENEZI VA KLINIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: botulizm, botulotoksin, o‘tkir nafas yetishmovchiligi, diafragma, gipoksiya, giperkapniya, respirator falaj, intensiv terapiya.Abstract
Annotatsiya Botulizm — Clostridium botulinum tomonidan ishlab chiqariladigan botulotoksin ta’sirida yuzaga keluvchi og‘ir neyroparalitik kasallikdir. Kasallikning eng xavfli asoratlaridan biri o‘tkir nafas yetishmovchiligi bo‘lib, u nafas mushaklarining falajlanishi natijasida rivojlanadi. Ushbu maqolada botulizmda o‘tkir nafas yetishmovchiligining rivojlanish mexanizmlari, patogenezi, klinik kechishi, diagnostikasi va davolash tamoyillari tahlil qilingan. Botulotoksinning nerv-mushak sinapslariga ta’siri, diafragma va qovurg‘alararo mushaklar faoliyatining buzilishi hamda respirator asoratlarning rivojlanish bosqichlari yoritilgan.
References
1. Ryan K.J., Ray C.G. Sherris Medical Microbiology. 7th ed. New York: McGraw-Hill Education, 2018.
2. Murray P.R., Rosenthal K.S., Pfaller M.A. Medical Microbiology. 9th ed. Philadelphia: Elsevier, 2020.
3. Bennett J.E., Dolin R., Blaser M.J. Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 9th ed. Philadelphia: Elsevier, 2020.
4. Jameson J.L., Fauci A.S., Kasper D.L. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 21st ed. New York: McGraw-Hill Education, 2022.
5. Longo D.L. Harrison’s Manual of Medicine. 21st ed. New York: McGraw-Hill Education, 2023.
6. Brooks G.F., Carroll K.C., Butel J.S., Morse S.A. Jawetz, Melnick & Adelberg’s Medical Microbiology. 28th ed. New York: McGraw-Hill Education, 2019.
7. Tortora G.J., Funke B.R., Case C.L. Microbiology: An Introduction. 13th ed. Boston: Pearson Education, 2019.
8. Heymann D.L. Control of Communicable Diseases Manual. 21st ed. Washington, DC: APHA Press, 2022.
9. CDC. Botulism: Clinical Guidelines and Reference Manual. Atlanta: Centers for Disease Control and Prevention, 2023.
10. World Health Organization. Botulism Fact Sheet and Clinical Management Guidelines. Geneva: WHO, 2023.
11. Mahmudov O.S., Alimuhamedov M.K. Yuqumli kasalliklar. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.
12. Allayorov Ya.N. Akusherlik va ginekologiya. Toshkent, 2020.
13. Abdurahmonov A.A. Klinik patofiziologiya. Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2021.
14. To‘xtayev B.Y. Ichki kasalliklar propedevtikasi. Toshkent, 2022.
15. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Yuqumli kasalliklarni tashxislash va davolash bo‘yicha klinik tavsiyalar. Toshkent, 2023.