ВЛИЯНИЕ САНИТАРНОЙ КУЛЬТУРЫ НАСЕЛЕНИЯ НА РАСПРОСТРАНЕНИЕ ИНФЕКЦИОННЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ
Keywords:
sanitariya madaniyati, yuqumli kasalliklar, profilaktika, gigiyena, tizimli sharh, patogenlar tarqalishi, aholi salomatligi, gigiyenik ta’limAbstract
Yuqumli kasalliklarning tarqalishi global muammo bo‘lib qolmoqda, bunda aholining sanitariya madaniyati asosiy rol o‘ynaydi, biroq uning ta’sirining o‘ziga xos mexanizmlarini kompleks tahlil qilish yetarlicha o‘rganilmagan. Ushbu tadqiqotning maqsadi aholining sanitariya madaniyatining yuqumli kasalliklar tarqalishiga ta’sirini tizimli tahlil qilishdir. Tadqiqot 2020-2023 yillar davomida RINTs, PubMed va Scopus ma’lumotlar bazalarida o‘tkazilgan adabiyotlarning tizimli sharhidir. Topilgan 140 manbadan 13 ta ko‘rib chiqilgan maqola yakuniy tahlilga kiritildi. Yuqumli kasalliklarning oldini olish uchun sanitariya madaniyatining eng muhim komponentlari shaxsiy gigiyenaga rioya qilish (xususan, qo‘l yuvish), oziq-ovqat va suv bilan xavfsiz muomala qilish, shuningdek, umumiy sanitariya-gigiyena normalari ekanligi aniqlandi. Ushbu amaliyotlarning past darajasi kasallanishning oshishi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, patogenlarning fekal-oral, kontakt va havo-tomchi yo‘llari orqali tarqalishini osonlashtiradi. Gigiyenik ta’limning samaradorligi infeksiyalarning oldini olish uchun ushbu ko‘nikmalarni shakllantirishning asosiy vositasi sifatida tasdiqlangan.