HELICOBACTER PYLORI BILAN BOG'LIQ SURUNKALI ATROFIK GASTRIT VA OSHQOZON SARATONI XAVFI: ADABIYOTLAR SHARHI - Nazarova Sh.O; Abdullayeva M.S (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA   Surunkali atrofik gastrit (SAG) Helicobacter pylori (H. pylori) infeksiyasi bilan chambarchas  bog'liq  bo'lib,  oshqozon  shilliq  qavatining  atrofiyasi  va/yoki  ichak metaplaziyasi  (IM)  bilan  tavsiflanadi.  SAG  ko'pincha  oshqozon  saratonining prekanseroz  holati sifatida  qaraladi:  H.  pylori  infeksiyasi  Interleykin-8  (IL-8)  kabi yallig'lanish  omillarini  ishlab  chiqarish  orqali  oshqozon  shilliq  qavatiga  uzoq muddatli  ta'sir  ko'rsatib,  atrofiya  va  IM  rivojlanishini  hamda  oshqozon  saratoni progressiyasini kuchaytiradi. Molekulyar biologiya nuqtai nazaridan, tobora ko'payib borayotgan dalillar H. pylori ning SAGdan oshqozon saratoniga o'tishida NF-κB, miR-204,  miR-27a,  hnRNPA2B1  va  JARID1B  ifodalanishini  o'zgartirishda  muhim  rol o'ynashini  ko'rsatmoqda.  Bundan  tashqari,  H.  pylori  Epstein-Barr  virusi  (EBV) infeksiyasini kuchaytirishi va birgalikdagi infeksiya oshqozon saratoni xavfini yanada oshirishi  mumkin.  Shuningdek,  H.  pylori  hujayra  qarishini  (keksayishini)  keltirib chiqaradi, bu esa atrofiya progressiyasini tezlashtirib, oxir-oqibat oshqozon saratoni xavfini  oshiradi.  Ushbu  sharhda  H.  pylori  bilan  bog'liq  SAGning  saraton  keltirib chiqarish mexanizmlari, shuningdek oshqozon saratonini erta aniqlash va oldini olish uchun nazariy asos yoritib berilgan.
Keywords: Kalit so'zlar: surunkali atrofik gastrit, oshqozon saratoni xavfi, prekanseroz holat, Helicobacter pylori, ichak metaplaziyasi, epigenetik o'zgarishlar, hujayra qarishi, eradikatsiya terapiyasi.