PEDAGOGIK FAOLIYATDA ANALITIK BAHOLASH METODLARINI QO‘LLASH - TANGRIYEVA HILOLA SHUHRAT QIZI (TADQIQOTLAR, 2026)
KIRISH. “Baholash – bu o‘quvchining kelajagini ochuvchi kalit” Tasavvur qiling: 2030-yilda sinfga kirgan o‘qituvchi o‘quvchilarning har bir harakatini real vaqtda kuzatadi. Sun’iy intellekt (AI) ularning nafaqat to‘g‘ri javoblarini, balki fikrlash jarayonini, hissiy holatini va hatto chalkashuv nuqtalarini ham tahlil qiladi. Bu fantastika emas – bugungi kunning haqiqati. Zamonaviy pedagogik faoliyatda analitik baholash oddiy “5 baho” qo‘yishdan ancha o‘tib ketgan. U o‘quvchilarni shaxs sifatida tahlil qilish, zaif tomonlarini bashorat qilish va har bir bolaga mos “o‘sish traektoriyasi”ni yaratish san’atiga aylangan. Ushbu maqola sizni analitik baholashning eng qiziqarli, innovatsion va takrorlanmas usullari bilan tanishtiradi. Analitik baholashning negizi Blum taksonomiyasi va Vygotskiyning yaqin rivojlanish zonasi tushunchalarida yotadi. Ammo 2025–2026-yillarda bu asoslar Learning Analytics, AI-driven personalization va Stealth Assessment (yashirin baholash) kabi yangi qatlamlar bilan boyimoqda [1]. Formative baholash endi real vaqtda ishlaydi: o‘quvchi loyihani bajarayotganda AI uning qarorlarini tahlil qilib, darhol maslahat beradi. Summative baholash esa ko‘p o‘lchovli – bilim + ko‘nikma + emotsional intellekt + ijodkorlikni birlashtiradi.