AKADEMIK MUVAFFAQIYATGA TA'SIR ETUVCHI OMILLAR: O'Z-O'ZINI BOSHQARISH, VAQT MENEJMENTI VA METAKOGNITIV STRATEGIYALAR (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2026)
Ushbu maqolada akademik muvaffaqiyatga bevosita ta'sir etuvchi uch asosiy omil — o'z-o'zini boshqarish (self-regulation), vaqt menejmenti va metakognitiv strategiyalar — kompleks tarzda tahlil qilinadi. Zamonaviy psixologiya va ta'lim fanlari kesishmasida shakllanayotgan ushbu yo'nalish bugungi kunda oliy ta'lim muassasalari samaradorligini oshirishning asosiy omili sifatida e'tirof etilmoqda. Maqolada Zimmerman (2000), Pintrich (2004), Flavell (1979) va boshqa yetakchi olimlarning nazariy modellari tahlil qilinib, ularning amaliy ta'lim amaliyotiga tatbiqi ko'rib chiqiladi. Shuningdek, O'zbekistonda ta'lim islohotlari kontekstida ushbu omillarning ahamiyati va joriy qilish istiqbollari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, o'z-o'zini boshqarish qobiliyati yuqori bo'lgan talabalar akademik ko'rsatkichlarda statistik jihatdan sezilarli darajada ustunlik qiladi. Metakognitiv strategiyalarni muntazam qo'llash esa bilimlarni uzoq muddatli esda saqlash va chuqur tushunishga yordam beradi.
Keywords: akademik muvaffaqiyat, o'z-o'zini boshqarish, vaqt menejmenti, metakognitiv strategiyalar, self-regulated learning, prokrastinatsiya, motivatsiya, ta'lim samaradorligi, refleksiya, kognitiv nazorat, oliy ta'lim, talaba psixologiyasi.