TEMIR TANQISLIGI KAMQONLIGI: EPIDEMIOLOGIYASI, KLINIK KO‘RINISHLARI VA PROFILAKTIKASI (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2026)
Temir tanqisligi kamqonligi (TTK) bugungi kunda jahon miqyosida eng keng tarqalgan kamqonlikning turlaridan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo aholisining qariyb 30% qismi anemiyadan aziyat chekadi va uning asosiy qismini TTK tashkil etadi. Ayniqsa, reproduktiv yoshdagi ayollar, homiladorlar va bolalar yuqori xavf guruhiga kiradi. JSST ma’lumotlariga ko‘ra, homilador ayollarda anemiya uchrash chastotasi ayrim mamlakatlarda 40-50% gacha yetadi.
Keywords: Temir- inson organizmida gemoglobin sintezi, kislorod transporti, to‘qimalar nafas olishi va fermentativ jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi. Organizmda temir zaxirasi kamayishi gemoglobin sintezining buzilishiga va gipoxrom mikrotsitar anemiya rivojlanishiga olib keladi. Bu holat to‘qimalar gipoksiyasi, immunitet pasayishi hamda mehnat qobiliyatining susayishi bilan kechadi.