YUMRONQOZIQ INI YOKI QURT TESHIGI (WORMHOLE) (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2026)
Koinot va uning tuzilishi bo’yicha inson tafakkurining eng murakkab va qiziqarli savollaridan biri bu vaqt va makonning tuzilishi, ulardagi tub burilishlar va o’tkazuvchilardir. Shu bilimlar doirasida “qurt teshigi” yoki “yumronqoziq ini” deb ataluvchi konsepsiya paydo bo’lgan. Bu tushuncha bugungi zamon fizikasida nazariy jihatdan muhim o’rin tutadi va ko’pincha ilmiy fantastik asarlarda ko’p uchraydi. Quyida qurt teshiklari nima ekanligi, ularning nazariy asoslari,  ularning Albert Eynshteyn bilan bog’liqligi va ular haqidagi amaliy izlanishlar haqida atroflicha ma’lumot beriladi.
Keywords: “Qurt teshigi” (inglizcha: wormhole) – umumiy nisbiylik nazariyasiga ko’ra ikki joyni yoki hatto ikki vaqtni bir-biriga bog’lab turuvchi gipotezik makon-vaqt strukturasidir. Bu konsepsiya makonning ikki nuqtasi orasidagi eng qisqa yo’l bo’lgan “qisqartirilgan tunnel” nazariyasiga asoslanadi. Oddiy qilib aytganda, qurt teshigi bu- makon-vaqt ichidagi ikkilamchi tunnel bo’lib, u koinotning turli qismlarini juda qisqa yo’l orqali bog’lab qo’yadi.