(untitled) (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2026)
So‘nggi yillarda global miqyosda energiya resurslariga bo‘lgan talabning ortishi, iqlim o‘zgarishi va qurilish sohasining atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish zarurati energiya tejamkor binolarni loyihalash masalasini dolzarb ilmiy yo‘nalishlardan biriga aylantirdi. Ayniqsa quruq va issiq iqlim sharoitlariga ega hududlarda binolarni sovitish uchun sarflanadigan energiya ulushi umumiy energiya iste’molining muhim qismini tashkil etadi. Ushbu maqolada 3D-bosma turar-joy binolarida passiv energiya tejamkor dizayn tamoyillarini kompleks qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi bino orientatsiyasi, soyalanish elementlari, ichki hovli tizimi, tabiiy shamollatish va issiqlik massasi kabi passiv dizayn komponentlarining o‘zaro integratsiyalashgan ta’sirini aniqlashdan iborat. Tadqiqot davomida zamonaviy ilmiy adabiyotlar, xalqaro tajribalar va quruq hamda issiq iqlim mintaqalarida amalga oshirilgan loyihalar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, passiv dizayn strategiyalarini kompleks qo‘llash sovitish energiyasi sarfini sezilarli darajada kamaytirish, ichki mikroiqlim sifatini yaxshilash va 3D bosma turar-joy binolarining ekspluatatsion samaradorligini oshirish imkonini beradi. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonning quruq va issiq iqlim sharoitida energiya tejamkor turar-joylarni loyihalash uchun ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.