(untitled) (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2026)
Ushbu maqolada Buxoro neftni qayta ishlash zavodi (BNQIZ) MChJ benzin fraksiyasini riforming qilish texnologik tizimining ishlangan chiqindi adsorbenti — alyuminiy oksidi (Al2O3) asosida yangi nanog‘ovakli (Pd/Al2O3) bifunksional katalizatorlarini sintez qilish jarayoni va ularning teksturaviy xossalari tadqiq etilgan. Chiqindi tashuvchi havo kislorodisiz, (6000C) haroratda 360 daqiqa davomida muvaffaqiyatli termik regeneratsiya qilindi va uning kislotalilik darajasini oshirish maqsadida vodorod xlorid (HCl) bilan modifikatsiyalandi. Aktiv komponent palladiy miqdori 0,1 dan 0,5% gacha bo‘lgan katalizatorlar seriyasi shimdirish (propitka) usulida olindi. Sintez qilingan namunalarning teksturaviy va morfologik xossalari SEM, TEM tahlillari va past haroratli nitrogen (N2) adsorbsiyasi (BET nazariyasi) yordamida o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, faol metallar diametri 600 µm bo‘lgan alyuminiy mikrosferalari radial yuzasida yuqori disperslikda va tekis taqsimlangan bo‘lib, (P/P0 = 0,4 - 0,8) intervallarida kubiksimon va kataksimon mezog‘ovak tuzilmalar (g‘ovak o‘lchami 0,4–500 nm) shakllangan. (Al2O3-Cl/Pd-4) namunasida maksimal solishtirma sirt yuzasi (99 m2/g) va (0,525 sm3/g) makrog‘ovak hajmi qayd etildi. Yengil benzin fraksiyasini (b.q.h. – 70 °C) gidroizomerizatsiyalash reaksiyalari uchun optimal sharoit harorat 140 °C va bosim 3 MPa ekanligi aniqlanib, bu sharoitda parafin zanjirlarining destruktiv kreking reaksiyalarisiz yuqori selektivlikda tarmoqlanishi isbotlandi.