DAVLAT BUDJETI, SOLIQLAR VA DAVLAT QARZI
Keywords:
Davlat budjeti, davlat moliyasi, soliq tizimi, soliq siyosati, fiskal siyosat, budjet daromadlari, budjet xarajatlari, budjet taqchilligi, budjet profitsiti, davlat qarzi, ichki qarz, tashqi qarz, qarz barqarorligi, yalpi ichki mahsulot, soliq ma’murchiligi, davlat xarajatlari samaradorligi, makroiqtisodiy barqarorlik, fiskal xavflar, davlat moliyasini boshqarish, moliyaviy intizom.Abstract
Ushbu maqolada davlat budjeti, soliqlar va davlat qarzining iqtisodiy mohiyati, nazariy asoslari, tarkibiy tuzilishi hamda mamlakat makroiqtisodiy barqarorligini ta’minlashdagi o‘rni kompleks tarzda yoritilgan. Davlat budjetining daromadlari va xarajatlarini shakllantirish mexanizmlari, soliqlarning fiskal, tartibga solish, qayta taqsimlash va rag‘batlantirish funksiyalari, shuningdek, davlat qarzining ichki va tashqi manbalari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Budjet taqchilligining yuzaga kelish sabablari, uni moliyalashtirish usullari hamda davlat qarzining iqtisodiy o‘sish, investitsiyalar, inflyatsiya va kelajakdagi fiskal majburiyatlarga ta’siri o‘rganilgan. Maqolada davlat qarzi barqarorligini baholashning asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari, jumladan, davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbati, qarzga xizmat ko‘rsatish xarajatlari, foiz stavkalari va iqtisodiy o‘sish sur’atlari o‘rtasidagi munosabatlar ochib berilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida davlat budjeti va soliq siyosatini takomillashtirish, budjet mablag‘laridan samarali foydalanish, soliq ma’murchiligini raqamlashtirish, davlat qarzini oqilona boshqarish va fiskal xavflarni kamaytirish yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot yakunida davlat moliyasining barqarorligini mustahkamlash, budjet shaffofligini oshirish va uzoq muddatli iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.