ONA TILI VA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA MATN ASOSIDAGI LINGVISTIK MASHQLARNING METODIK IMKONIYATLARI
Keywords:
ona tili, o‘qish savodxonligi, matn, lingvistik mashqlar, leksik tahlil, morfologik tahlil, sintaktik tahlil, matn tuzilishi, lug‘at boyligi, o‘qib tushunish, nutqiy kompetensiya, metodik yondashuv.Abstract
Mazkur maqolada ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida matn asosidagi lingvistik mashqlardan foydalanishning didaktik va metodik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Matn o‘quvchilarning lug‘at boyligini kengaytirish, til birliklarining ma’no va vazifalarini anglash, grammatik bilimlarni amaliy qo‘llash hamda o‘qib tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi yaxlit ta’limiy manba sifatida talqin etiladi. Lingvistik mashqlarni leksik, morfologik, sintaktik, imloviy va matn tuzilishiga oid yo‘nalishlarda tashkil etish, ularni mazmuniy tahlil bilan uyg‘unlashtirish hamda o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga muvofiq bosqichma-bosqich murakkablashtirish masalalari yoritiladi. Shuningdek, matn asosidagi mashqlarni tanlash mezonlari, ularning o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi va nutqiy faoliyatiga ta’sirini kuzatish imkoniyatlari asoslanadi. Maqolada taklif etilgan metodik yondashuv lingvistik bilimlarni matn mazmunini anglash va til vositalaridan amaliy foydalanish bilan bog‘lashga yo‘naltirilgan.