QORAMOLLARDA MAHSULDORLIKNI OSHIRISHGA YO‘NALTIRILGAN MARKERLARGA ASOSLANGAN SELEKSIYANING ILMIY ASOSLARI
Keywords:
qoramollar seleksiyasi, DNK markerlari, markerlarga asoslangan seleksiya, genomik seleksiya, SNP, QTL, sut mahsuldorligi, go‘sht mahsuldorligi, genetik xilma-xillik, nasliy qiymat.Abstract
Mazkur maqolada qoramollarda sut va go‘sht mahsuldorligini oshirishga qaratilgan markerlarga asoslangan seleksiyaning ilmiy-nazariy asoslari, molekulyar-genetik mexanizmlari hamda amaliy imkoniyatlari yoritilgan. Qoramollarning xo‘jalik uchun muhim belgilarini shakllantirishda DNK markerlari, miqdoriy belgilar lokuslari (QTL), yagona nukleotid polimorfizmlari (SNP) va genomik nasliy qiymatni baholash usullarining ahamiyati tahlil qilingan. Sut miqdori, sut yog‘i va oqsili, o‘sish sur’ati hamda reproduktiv xususiyatlar kabi belgilar ko‘plab genetik va tashqi muhit omillarining o‘zaro ta’sirida shakllanishi asoslab berilgan. Ilmiy adabiyotlarda keltirilgan natijalar asosida markerlarga asoslangan seleksiya va genomik seleksiyaning imkoniyatlari qiyoslangan. Shuningdek, seleksiya samaradorligiga ta’sir etuvchi genetik xilma-xillik, referens populyatsiya hajmi, fenotipik ma’lumotlar sifati va iqtisodiy samaradorlik masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari markerlardan maqsadli va ilmiy asoslangan foydalanish qoramollarning genetik salohiyatini aniqlash, naslchilik qarorlarini takomillashtirish va uzoq muddatli mahsuldorlikni oshirish uchun muhim ekanini ko‘rsatadi.