QORAMOLLAR SELEKSIYASIDA DNK MARKERLARIGA ASOSLANGAN PROGNOZLASH MODELLARINING SAMARADORLIGI
Keywords:
qoramolchilik, DNK markerlari, genomik seleksiya, SNP, prognozlash modeli, genomik nasliy qiymat, GBLUP, Bayes modeli, mashinaviy o‘rganish, seleksiya samaradorligi.Abstract
Ushbu maqolada qoramollar seleksiyasida DNK markerlariga asoslangan prognozlash modellarining samaradorligi, ularning nasliy qiymatni baholashdagi o‘rni hamda an’anaviy seleksiya usullaridan farqli jihatlari tahlil qilinadi. Genomik seleksiya, xususan, yagona nukleotid polimorfizmlari (SNP) asosida hayvonlarning sut mahsuldorligi, sut tarkibi, tana vazni, o‘sish sur’ati, reproduktiv xususiyatlari va kasalliklarga chidamliligini oldindan baholash imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda genomik nasliy qiymatni baholashda qo‘llaniladigan statistik modellar, jumladan, GBLUP, Bayes usullari va mashinaviy o‘rganish algoritmlarining afzalliklari hamda cheklovlari ilmiy adabiyotlar asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Prognozlash aniqligiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillar — referens populyatsiya hajmi, genotip va fenotip ma’lumotlarining sifati, zot xususiyatlari hamda modelni mustaqil ma’lumotlarda tekshirish jarayoni yoritiladi. Tahlil natijalari DNK markerlariga asoslangan prognozlash seleksiya qarorlarini erta bosqichda qabul qilish, naslchilik xarajatlarini kamaytirish va iqtisodiy jihatdan muhim belgilar bo‘yicha genetik taraqqiyotni jadallashtirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.