IORDANIYADA AYOLLAR TA’LIMI VA IJTIMOIY MAQOMINING TRANSFORMATSIYASI: MODERNIZATSIYA JARAYONLARI KONTEKSTIDA (1950–1990-YILLAR)

Abstract

Maqolada 1950–1990-yillarda Iordaniyada xotin-qizlarning ta’lim olish imkoniyatlari kengayishi va ijtimoiy maqomidagi o‘zgarishlar o‘rtasidagi bog‘liqlik tarixiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ta’lim tizimidagi institutsional o‘zgarishlarning ayollar kasbiy imkoniyatlari, oilaviy hayoti va jamoat ishtirokiga ta’sirini baholashdan iborat. Rasmiy demografik hisobot, xalqaro tashkilotlar hujjatlari, universitetlarning institutsional ma’lumotlari va ilmiy tadqiqotlar tarixiy-qiyosiy hamda manbashunoslik usullari asosida o‘rganildi. Tahlilda ta’limga kirish, ta’lim natijalari va egallangan malakadan foydalanish imkoniyatlari bir-biridan farqlanadi. Maktablar va oliy ta’lim muassasalari tarmog‘ining kengayishi ayollarning bilim olish yo‘llarini ko‘paytirgan; biroq bu jarayon iqtisodiy mustaqillik va siyosiy vakillikka avtomatik tarzda aylanmagan. Oila resurslari, hududiy sharoit, mehnat bozoridagi talab va jamoat faoliyatining institutsional imkoniyatlari ta’limning ijtimoiy natijalarini belgilovchi vositachi omillar sifatida talqin qilinadi. Maqolada ayollar ta’limi modernizatsiyaning ko‘p yo‘nalishli natijalarini ko‘rsatuvchi tarixiy jarayon sifatida baholanadi. Statistik ko‘rsatkichlarning qamrovi va retrospektiv tadqiqotlardan foydalanish chegaralari alohida tushuntiriladi.