BUG‘DOY YETISHTIRISHDA TOMCHILATIB SUG‘ORISH AGROTEXNOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI

Abstract

Mazkur maqolada bug‘doy yetishtirishda tomchilatib sug‘orish agrotexnologiyasini takomillashtirishning iqtisodiy samaradorligi nazariy va hisob-kitob usullari asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda tomchilatib sug‘orish va an’anaviy sug‘orish usullarining suv sarfi, don hosildorligi, ishlab chiqarish xarajatlari, yalpi daromad, sof foyda, rentabellik hamda investitsiyaning qoplanish muddati bo‘yicha qiyosiy baholash metodikasi ishlab chiqilgan. Bir gektar maydon uchun tuzilgan namunaviy iqtisodiy modelda sug‘orish suvining 30 foizga kamayishi faraz qilingan, biroq boshlang‘ich investitsiya va ekspluatatsiya xarajatlari hisobga olinganda texnologiyaning iqtisodiy natijasi hosildorlik hamda xarajatlar nisbatiga bog‘liqligi aniqlangan. Shuningdek, investitsiyaning sof joriy qiymatini hisoblash orqali texnologiyaning uzoq muddatli moliyaviy samaradorligini baholash yondashuvi taklif etilgan. Natijalar O‘zbekiston sharoitida tomchilatib sug‘orishning iqtisodiy jihatdan maqbul variantini aniqlash uchun mahalliy dala tajribalari va haqiqiy xo‘jalik ma’lumotlaridan foydalanish zarurligini ko‘rsatadi.