JIGAR KASALLIKLARIDA FERMENTLAR FAOLLIGINING DIAGNOSTIK AHAMIYATI
Keywords:
jigar, gepatotsit, biokimyo, fermentlar, ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin, gepatit, xolestaz, laborator diagnostika.Abstract
Jigar inson organizmidagi eng muhim metabolik a’zolardan biri bo‘lib, uglevodlar, lipidlar va oqsillar almashinuvida, biologik faol moddalar sintezida, toksik birikmalarni zararsizlantirishda hamda bilirubin almashinuvida faol ishtirok etadi. Jigar to‘qimasida patologik jarayonlar yuzaga kelganda gepatotsitlarning strukturaviy va funksional holati buziladi. Natijada hujayra ichida joylashgan ayrim fermentlar qon oqimiga ko‘proq miqdorda ajralib chiqib, ularning qon zardobidagi faolligi ortadi. Shu sababli fermentlar faolligini aniqlash jigar kasalliklarini laborator diagnostika qilishning muhim biokimyoviy usullaridan biri hisoblanadi. Mazkur maqolada alaninaminotransferaza (ALT), aspartataminotransferaza (AST), ishqoriy fosfataza (ALP) va gamma-glutamiltransferaza (GGT) kabi fermentlarning jigar patologiyalaridagi o‘zgarishlari, ularning biokimyoviy xususiyatlari va diagnostik ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, fermentlar ko‘rsatkichlarini bilirubin, albumin va qon ivish tizimi ko‘rsatkichlari bilan birgalikda baholashning ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Fermentlar faolligidagi o‘zgarishlarni kompleks tahlil qilish jigar hujayralari zararlanishining xarakterini aniqlash, gepatotsellyulyar va xolestatik jarayonlarni farqlash hamda kasallik dinamikasini kuzatish imkonini beradi.
References
