BIOMARKERLARNING KASALLIK PROGNOZINI ANIQLASHDAGI ROLI

Abstract

Biomarkerlar organizmdagi normal yoki patologik biologik jarayonlarni aks ettiruvchi o‘lchanadigan biologik ko‘rsatkichlar bo‘lib, zamonaviy tibbiyotda kasalliklarni aniqlash, davolash samaradorligini baholash va prognozni belgilashda muhim o‘rin tutadi. Kasallik prognozi bemorning kelajakdagi klinik holati, asoratlar rivojlanishi, qaytalanish ehtimoli yoki davolashga javobini oldindan baholashni anglatadi. Biomarkerlar ushbu jarayonda klinik belgilar va instrumental tekshiruvlarni to‘ldirib, individual xavfni aniqroq tabaqalashtirish imkonini beradi. Mazkur maqolada prognostik biomarkerlarning asosiy turlari, ularning saraton, yurak-qon tomir, yuqumli, metabolik va boshqa kasalliklarda qo‘llanilishi, biomarkerlarni aniqlash va klinik validatsiya qilish tamoyillari yoritilgan. Shuningdek, biomarkerlarning afzalliklari, cheklovlari hamda precision medicine va sun’iy intellekt bilan integratsiyasining istiqbollari tahlil qilinadi.