TABIIY GAZNI AMINLI TOZALASH JARAYONINING TEXNOLOGIK MOHIYATI
Keywords:
tabiiy gaz, aminli tozalash, MDEA, H₂S, CO₂, absorbsiyalash, desorbsiya, regenerator, kislotali gaz, massa almashinuvi, korroziya.Abstract
Ushbu maqolada tabiiy gaz tarkibidagi vodorod sulfid (H₂S), karbonat angidrid (CO₂) va qisman boshqa kislotali komponentlarni suvli alkanolamin eritmalari yordamida ajratish jarayonining fizik-kimyoviy hamda texnologik mohiyati tizimli tahlil qilindi. Absorber-regenerator konturida massa almashinuvi, qaytar kimyoviy reaksiyalar, boy va ishlatilgan amin oqimlarining issiqlik integratsiyasi, eritmani filtrlash va operativ nazorat bosqichlari o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqildi. MEA, DEA va MDEA eritmalarining reaktivligi, selektivligi va regeneratsiya energiyasi jihatidan farqlari yoritildi. MDEAning H₂S bo‘yicha yuqori selektivligi, past bug‘ bosimi va nisbatan kichik issiqlik sarfi tabiiy gazni chuqur tozalashda muhim ustunlik ekani ko‘rsatildi. Adabiyot ma’lumotlari, moddiy balans va texnologik mezonlarga tayangan holda absorber harorati, bosimi, amin konsentratsiyasi, kislotali gaz yuklanishi hamda regenerator rejimining jarayon samaradorligiga ta’siri baholandi. Natijada aminli tozalash samaradorligi faqat erituvchining kimyoviy xossalariga emas, balki gaz-suyuqlik kontaktining sifati, issiqlik almashinuvi, ko‘piklanish, korroziya, mexanik va erigan iflosliklarning boshqarilishiga ham bog‘liqligi asoslandi.
References
