TABIIY GAZNI TOZALASHDA ISHLATILGAN ALKANOLAMIN ERITMALARINI TERMIK BARQAROR TUZLARDAN TOZALASH UCHUN PVDF/PPSU/PAN/PVP K30 TARKIBLI MEMBRANANI TAYYORLASH

Abstract

Maqolada tabiiy gazni H₂S va CO₂ dan aminli tozalash qurilmalarida ishlatilgan alkanolamin eritmalaridan termik barqaror tuzlarni ajratish uchun PVDF/PPSU/PAN/PVP K30 asosidagi g‘ovak tayanch membranani nonsolvent ta’sirida fazaviy ajratish usulida tayyorlash metodologiyasi ishlab chiqildi. Polivinilidenftorid (PVDF) kimyoviy chidamlilikni, polifenilsulfon (PPSU) mexanik va termik barqarorlikni, poliakrilonitril (PAN) qutblilikni, polivinilpirrolidon K30 esa g‘ovak hosil qilish va gidrofillikni boshqarishi nazariy asoslandi. PVDF/PPSU/PAN miqdori mos ravishda 10/4/4 massa % qilib olinib, PVP K30 0–3 massa % oralig‘ida o‘zgartiriladigan tajriba matritsasi taklif etildi. Quyma eritmani N-metil-2-pirrolidonda tayyorlash, vakuumda gazsizlantirish, 200 µm qalinlikda quyish va suvli koagulyatsiya vannasida cho‘ktirish bosqichlari bayon qilindi. Membrananing morfologiyasi, funksional guruhlari, termik xossalari, g‘ovakligi, kontakt burchagi, mexanik mustahkamligi, toza suv oqimi va molekulyar-massaviy kesish chegarasini aniqlash usullari tizimlashtirildi. Adabiyotlar tahlili PVP K30 miqdori ortishi membrana hosil bo‘lish kinetikasi va makrog‘ovaklar rivojlanishini kuchaytirishi, biroq ortiqcha qo‘shimcha yuvilib ketish, nuqson va mexanik mustahkamlikning pasayishiga olib kelishi mumkinligini ko‘rsatdi. Muhim jihat shundaki, taklif etilgan kompozitsiya erigan termik barqaror tuzlarni bevosita selektiv ajratuvchi yakuniy nanofiltr emas, balki keyingi selektiv qatlam uchun tayanchdir. Keltirilgan natijalar tajribada tekshirilishi lozim bo‘lgan ilmiy asoslangan kutilmalar sifatida talqin qilindi.