TABIIY GAZNI GLIKOLLAR BILAN QURITISHNING ILMIY-TEXNOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
tabiiy gaz, glikol, etilenglikol, dietilenglikol, trietilenglikol, tetraetilenglikol, absorbsion quritish, massa almashinuvi, regeneratsiya, shudring nuqtasi, ko'piklanish, BTEX.Abstract
Maqolada tabiiy gazni etilenglikol (EG), dietilenglikol (DEG), trietilenglikol (TEG) va tetraetilenglikol (TTEG) yordamida absorbsion quritishning fizik-kimyoviy hamda apparat-texnologik asoslari tizimlashtirilgan. Suv bug'ining glikol fazasiga o'tishi muvozanat, suv faolligi va ikki plyonkali massa uzatish modeli orqali izohlangan. Glikol turini tanlashda gigroskopiklik, uchuvchanlik, qovushoqlik, termik barqarorlik, regeneratsiya chuqurligi va iqtisodiy mezonlarni birgalikda hisobga olish zarurligi asoslangan. Absorber, flesh-idish, mexanik va ko'mirli filtrlash, boy-lean glikol issiqlik almashgichi, desorber-reboiler, nasos va sovitgichdan iborat uzluksiz texnologik sxema tahlil qilingan. 100 000 Nm3/soat gaz oqimi uchun kirish namligi 0,80 g/Nm3 va chiqish talabi 0,06 g/Nm3 bo'lgan hisobiy misolda 74 kg/soat suvni ajratish, 1,85 m3/soat bazaviy TEG sarfi va 5 foiz zaxira bilan 1,94 m3/soat ishchi sarf aniqlangan. Regeneratsiya, ko'piklanish, korroziya, BTEX yutilishi va glikol yo'qotilishini nazorat qilish mezonlari taklif etilgan. Natijalar loyiha hisobini almashtirmaydi, balki tajriba-sanoat tekshiruvi uchun ilmiy asos yaratadi.