ABDULLA QAHHOR HIKOYALARIDA AYTILMAGAN MA’NONING BADIIY FUNKSIYASI
Keywords:
Abdulla Qahhor, hikoya, aytilmagan ma’no, sukut, dialog, nutqiy tanaffus, badiiy detal, psixologizm, kinoya.Abstract
Ushbu maqolada Abdulla Qahhor hikoyalarida bevosita aytilmagan, biroq sukut, qisqa javob, tugallanmagan nutq, imo-ishora va badiiy detal orqali anglashiladigan ma’nolarning vazifasi o‘rganiladi. Tadqiqotning asosiy materiali sifatida “O‘g‘ri”, “Bemor”, “Anor”, “Dahshat” va “Mayiz yemagan xotin” hikoyalari tanlandi. Maqolada aytilmagan ma’no oddiy psixologik holat sifatida emas, balki matnning mazmunini kengaytiruvchi badiiy vosita sifatida talqin qilinadi. Qahhorning ixcham hikoyachilik usulida qahramonning aytmagan gapi ko‘pincha uning aytgan gapidan ko‘ra kuchliroq ma’no anglatishi ko‘rsatiladi. Shuningdek, bunday usul orqali qo‘rquv, chorasizlik, uyat, ichki norozilik, ijtimoiy bosim va kinoya kabi ma’nolar yuzaga kelishi tahlil qilinadi. Maqolaning ilmiy yangiligi Qahhor hikoyalaridagi sukut va nutqiy tanaffuslarni yagona “aytilmagan ma’no” tushunchasi doirasida birlashtirib o‘rganish bilan belgilanadi.