MILLIY IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI VA XORIJIY TAJRIBA
Keywords:
raqamli iqtisodiyot, tarmoq effekti, transaksion xarajatlar, unumdorlik paradoksi, elektron hukumat, Industry 4.0, raqamli yetuklik, institutsional muhit.Abstract
Maqolada milliy iqtisodiyotni raqamlashtirishning nazariy poydevori, uni o'lchashda qo'llaniladigan metodologik yondashuvlar hamda rivojlangan davlatlar tajribasi tadqiq etilgan. Muallif raqamli iqtisodiyot kategoriyasining shakllanishini Maxlupning axborot sektori haqidagi hisob-kitoblaridan tortib Bukht va Heeksning uch qavatli modeligacha bo'lgan yo'lda kuzatadi. Statistik hisobga olishning uchta tugun muammosi ajratib ko'rsatilgan: qamrov chegaralarini belgilash, bepul raqamli xizmatlarni baholash va unumdorlik paradoksining zamonaviy ko'rinishi. Estoniya, Janubiy Koreya, Singapur, Xitoy va Germaniya modellari beshta o'lchov bo'yicha qiyoslangan, ularning har biri boshqacha boshlang'ich shartlardan kelib chiqqani asoslangan. Tahlil asosida O'zbekiston sharoiti uchun raqamlashtirish siyosatining to'rt qavatli metodologik sxemasi taklif qilingan.