OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA YOSHLAR BILAN ISHLASHDA IJTIMOIY-PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR VA TALABA FAOLLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI

Abstract

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida yoshlar bilan ishlash tizimida ijtimoiy-psixologik yondashuvlarning o‘rni va talaba faolligini oshirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Zamonaviy oliy ta’lim oldida turgan vazifa endi faqat bilim berish emas, balki talabaning ijtimoiy, ma’naviy va psixologik jihatdan yetuk shaxs sifatida shakllanishini ta’minlashdir. Tadqiqotda sifat asosidagi konseptual-analitik yondashuv qo‘llanilib, milliy va xalqaro manbalar tahlili, xorijiy tajriba bilan qiyoslash, hujjatlar kontent-tahlili hamda uch Toshkent oliy ta’lim muassasasida o‘tkazilgan ekspert intervyular va kuzatuvlar birlashtirildi. Tadqiqot natijalari ijtimoiy-psixologik yondashuvlarning — mentorlik, psixologik xizmat, yumshoq ko‘nikmalarni rivojlantirish, motivatsion dasturlar va ijtimoiy loyihalar — talaba faolligini oshirishda hal qiluvchi omil ekanligini ko‘rsatadi. Xususan, ijtimoiy loyihalarda ishtirok yuqori bo‘lgan muhitlarda talaba tashabbusi o‘rtacha 1,7 barobar yuqori bo‘lgani aniqlandi. Maqolada talaba faolligini rivojlantirishning konseptual modeli hamda oliy ta’lim muassasalari amaliyotida qo‘llash mumkin bo‘lgan boshqaruv mexanizmlari ishlab chiqilgan. Asosiy xulosa shundan iboratki, talaba faolligi tug‘ma berilmaydi, balki tizimli institutsional qo‘llab-quvvatlash orqali maqsadli tarzda shakllantiriladi.