SALJUQIYLAR DAVLATIDA HARBIY-SIYOSIY QUDRAT VA MADANIY-MAʼRIFIY YUKSALISHI
Keywords:
Saljuqiylar davlati · harbiy-siyosiy qudrat · madaniy yuksalish · Nizomulmulk · Nizomiya madrasalari · Dandanakan va Mansikert janglari · islom sivilizatsiyasi · XI–XIII asrlar.Abstract
Ushbu maqolada XI–XIII asrlarda Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq va Kichik Osiyoni qamrab olgan ulkan imperiyaga aylangan Saljuqiylar davlatining ikki asosiy jihati — harbiy-siyosiy qudrati hamda madaniy-maʼrifiy rivojlanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Ishda Saljuqiylar sulolasining siyosiy boshqaruv tizimi, askarboshi va vazirlik institutlari, harbiy strategiyalar, shuningdek, Dandanakan (1040) va Mansikert (1071) janglari kabi tarixiy burilish nuqtalari koʻrib chiqiladi. Bundan tashqari, davlat homiyligida ilm-fan, meʼmorchilik, falsafa va adabiyotning rivojlanishi, Nizomulmulk tomonidan tashkil etilgan «Nizomiya» madrasalari tizimi, Gʻazzoliy, Umar Xayyom va Nizomiy Ganjaviy kabi buyuk mutafakkirlarning ijodiy merosiga alohida eʼtibor qaratiladi. Maqola Saljuqiylar davlati nafaqat oʻzining siyosiy-harbiy qudrati bilan, balki islom sivilizatsiyasining oltin davri sifatida ham tarixda muhim oʻrin egallaganini isbotlashga qaratilgan.