GEPATIT B VIRUSI (HBV): MIKROBIOLOGIK TAVSIF, REPLIKATSIYA VA LABORATOR DIAGNOSTIKA
Keywords:
: HBV infeksiyasi, virusli gepatit, gepatotsit, HBsAg, PCR diagnostika, virus replikatsiyasi, cccDNA, antiviral terapiya, jigar sirrozi, gepatotsellyulyar karsinoma, immunoprofilaktika, vaksina.Abstract
Maqolada Gepatit B virusi (HBV) infeksiyasining zamonaviy tibbiyotdagi dolzarb muammolari, virusning mikrobiologik xususiyatlari, yuqish yo‘llari, diagnostikasi hamda profilaktika usullari yoritilgan. Gepatit B bugungi kunda jigar sirrozi va gepatotsellyulyar karsinomaning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. O‘zbekistonda ham HBV muhim epidemiologik muammo bo‘lib qolmoqda. So‘nggi tadqiqotlarga ko‘ra, mamlakatda HBsAg ko‘rsatkichi o‘rtacha 2,89–4,1% ni tashkil qilgan bo‘lib, ayrim hududlarda bu ko‘rsatkich 3,9% gacha yetgan. Bolalarda vaksinatsiya tufayli kasallanish darajasi keskin kamaygan va 0,4–0,7% atrofida qayd etilgan. Maqolada virusning gepatotsitlarga NTCP retseptori orqali kirishi, cccDNA shaklida uzoq muddat saqlanishi hamda reverse transkriptaza orqali replikatsiya qilishi haqida ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, serologik va PCR asosidagi laborator diagnostika usullarining ahamiyati, antiviral terapiya samaradorligi hamda vaksinatsiyaning profilaktikadagi o‘rni tahlil qilingan. Zamonaviy molekulyar biologiya, sun’iy intellekt va yangi antiviral strategiyalar HBVni erta aniqlash va nazorat qilish imkoniyatlarini kengaytirmoqda.
References
