ONA SEMIZLIGINING HOMILA VA YANGI TUG‘ILGAN CHAQALOQ SALOMATLIGIGA UZOQ MUDDATLI TA’SIRI VA SAMARALI PARHEZ-PROFILAKTIKA CHORALARI
Keywords:
ona semizligi, homila dasturlanishi, epigenetik o‘zgarishlar, gipotalamus disfunksiyasi, neonatal makrosomiya, metabolik sindrom, yurak-tomir xavfi, neyrorivojlanish buzilishlari, parhez profilaktikasi, omega-3 yog‘ kislotalari, platsentar disfunksiya, homiladorlikda ovqatlanish.Abstract
Ushbu maqola ona semizligining homila va yangi tug‘ilgan chaqaloq salomatligiga uzoq muddatli ta’sirini hamda samarali parhez-profilaktika choralarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, ona semizligi homila rivojlanishida epigenetik o‘zgarishlar, gipotalamusdagi asab yo‘llarining buzilishi va surunkali yallig‘lanish orqali salbiy iz qoldiradi. Bu holat bolalik va katta yoshda semizlik, qandli diabet, yurak-tomir kasalliklari va neyrorivojlanish buzilishlari xavfini oshiradi. Maqolada homila dasturlanishi mexanizmlari, ona semizligining bolalardagi ovqatlanish xulq-atvoriga ta’siri va samarali parhez-profilaktika choralari tizimli ravishda yoritilgan. Tadqiqot natijalari homiladorlik davrida erta va tizimli parhez aralashuvlari neonatal makrosomiya xavfini kamaytirishi va kelajak avlod salomatligini muhofaza qilishda muhim ekanligini ko‘rsatadi.