PAXTA TOZALASH JARAYONINI INTELLEKTUAL TIZIMLAR ORQALI AVTOMATLASHTIRISH

Abstract

Ushbu maqolada IMRAD metodologiyasi asosida paxta tozalash jarayonini intellektual tizimlar — MLP neyron tarmoq va Mamdani fuzzy rostlagich — orqali avtomatlashtirish ilmiy tadqiq etilgan. Muammo: an'anaviy boshqaruvdagi paxta tozalash zavodlarida tola sifati ko'rsatkichi (uzunlik, pishiqlik, tozalik) berilgan qiymatdan ±14,6% og'ishi kuzatilib, Premium sinf ulushi faqat 38,4% ni tashkil etadi va chiqindi 11,4% ga yetadi. Usul: Siemens S7-1500 PLC asosidagi avtomatlashtirish tizimiga 8→16→8→4 arxitekturali MLP neyron tarmoq klassifikatori (3600 ta o'quv namunasi, Adam optimizatori) va 45 qoidali Mamdani fuzzy rostlagich integratsiyalangan; sensorlar tizimi tola namligi (±0,3%), oqim tezligi (±0,5%) va zichligi (±0,1 mm) real vaqtda nazorat qiladi. Natija: neyron tarmoq tola sifatini o'rtacha 96,2% aniqlik va F1=0,964 bilan klassifikatsiyaladi; fuzzy rostlagich tola sifati og'ishini ±14,6% dan ±3,2% ga kamaytirdi. Xulosa: intellektual tizim joriy etilgach Premium sinf ulushi 38,4% dan 62,8% ga ko'tarildi (+23,4 f.p.), chiqindi 31,8% kamaydi, energiya sarfi 19,6% tejaldi va soatlik unumdorlik 29,2% oshdi.