IJTIMOIY TARMOQLAR TILIDA ADABIY TIL ME'YORLARINING BUZILISHI VA MILLIY IMLO MUAMMOLARI: SOTSIOLINGVISTIK VA RAQAMLI TAHLIL
Keywords:
sotsiolingvistika, raqamli tilshunoslik, adabiy til meʼyori, milliy imlo, grafik gibridizatsiya, varvarizm, internet-lingvistika, virtual muloqot, lingvistik korpus.Abstract
Ushbu tadqiqot ishi globallashuv va jadal raqamlashtirish davrida internet makoni va ijtimoiy tarmoqlar (Telegram, Instagram, Facebook, TikTok) tilining oʻzbek adabiy tili meʼyorlariga koʻrsatayotgan sotsiolingvistik taʼsirini har tomonlama oʻrganishga bagʻishlangan. Maqolada virtual muloqot xususiyatlari, xususan, orfografik (imlo) qoidalarning buzilishi, grafik gibridizatsiya (kirill va lotin alifbolarining sunʼiy qorishuvi), varvarizm hamda raqamli jargonlarning ommalashishi lingvistik va statistik metodlar yordamida tahlil qilingan. Tadqiqot davomida ijtimoiy tarmoqlardagi 10 000 dan ortiq matn namunalari (postlar, sharhlar, xabarlar) monitoring qilinib, antimeʼyorlarning tasnifi ishlab chiqildi. Yakunda virtual makonda oʻzbek tilining lingvistik xavfsizligini taʼminlash, milliy imlo madaniyatini asrash hamda elektron korpuslar uchun "Spellchecker" (imlo tekshiruvchi) tizimlarni mukammallashtirish boʻyicha strategik tavsiyalar ilgari surilgan.