РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДА ТЎҒРИ ЧИЗИҚНИНГ АҲАМИЯТИ ВА УНИНГ КОНЦЕПТУАЛ ТАЛҚИНЛАРИ

Authors

  • Джумабаева Фотима Иркиновна Author

Keywords:

тўғри чизиқ, аксиоматик метод, аналитик геометрия, линеаризация, эгрилик, компьютер графикаси, Брезенхем алгоритми, CAD тизимлари, сегментация.

Abstract

Ушбу мақолада геометриянинг фундаментал тушунчаларидан бири бўлган тўғри чизиқнинг концептуал ривожланиш тарихи, турли давр олимларининг (Евклид, Д.Гильберт, Р.Декарт) унга берган таърифлари ва замонавий векторли-параметрик ёндошувлари таҳлил қилинган. Математик ва дифференциал геометрия нуқтаи назаридан тўғри чизиқнинг чексиз радиусли айлана ёйи сифатидаги хусусиятлари (линеаризация, эгрилик, ватар ва ёй муносабатлари) исботланган. Шунингдек, идеал тўғри чизиқнинг реал физик оламдаги (умумий нисбийлик назарияси, микроолам) чекловлари кўриб чиқилган. Мақоланинг амалий қисмида ушбу геометрик тамойилларнинг рақамли технологиялар, компьютер графикаси (Bresenham, DDA алгоритмлари), CAD/CAM/CAE тизимлари ва замонавий архитектуравий лойиҳалашдаги (сегментация, хордалар усули) юксак аҳамияти очиб берилган.

Author Biography

  • Джумабаева Фотима Иркиновна

    Тошкент давлат транспорт университети, Информатика ва компьютер графикаси кафедраси ассистенти.

    fotima.djumabayeva.81@mail.ru

References

Published

2026-06-08