BOʻLAJAK BOSHLANG‘ICH SINF OʻQITUVCHILARNING IJTIMOIY KOMPETENTLIGINI INNOVATSION YONDASHUV ORQALI RIVOJLANTIRISH
Keywords:
: Ijtimoiy kompetentlik, Innovatsion yondashuv, Boshlangʻich taʼlim, Ijtimoiy-emotsional oʻqitish (SEL), Refleksiv tahlil, Kommunikativ kompetensiya, Kooperativ oʻrganish, Pedagogik kompetensiyalarAbstract
Ushbu ilmiy maqola (yoki tezis) boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining ijtimoiy kompetentligini innovatsion yondashuvlar orqali rivojlantirishning nazariy-amaliy muammolarini yoritishga bagʻishlangan. Ijtimoiy kompetentlik L. S. Vygotskiy, J. Dewey va zamonaviy SEL (Social Emotional Learning) konsepsiyalari asosida kasbiy faoliyatning ajralmas qismi sifatida tahlil qilinadi, bunda u oʻqituvchining sinfda ijobiy psixologik iqlimni yaratish, oʻquvchilarda ijtimoiy faollikni shakllantirish hamda murakkab muloqot vaziyatlariga moslashish qobiliyatini oʻz ichiga oladi.
Tahlil natijalari Oʻzbekiston taʼlim tizimidagi anʼanaviy yondashuvlar va Yevropa Ittifoqining 2023-yilgi tavsiyalari (Key Competences for Lifelong Learning) kabi xorijiy ilgʻor amaliyotlar (masalan, Iswari (2017) ning inkluziv taʼlimdagi treninglari) oʻrtasidagi tafovutlarni koʻrsatadi. Muallif mahalliy olimlar (Axmedova, Xojiyeva) ishlariga asoslanib, innovatsion yondashuvlarni (AKT, interfaol metodlar, refleksiv tahlil, kooperativ oʻrganish) tatbiq etish zaruriyatini ilmiy asoslaydi. Maqolada, Oʻzbekiston taʼlim tizimining davlat strategiyalariga muvofiq, boʻlajak oʻqituvchilarning ijtimoiy-emotsional kompetentligini rivojlantirishning kompleks modelini ishlab chiqish zarurligi taʼkidlanib, ushbu ilmiy boʻshliqni toʻldirish maqsad qilingan.
References
