TIBBIYOTDA SUN’IY INTELLEKT VA UNING AHAMIYATI
Keywords:
sun’iy intellekt; sog‘liqni saqlash; klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlash; tibbiy tasvir tahlili; chuqur o‘rganish; generativ SI; katta til modellari; etik boshqaruv; ma’lumotlar xavfsizligi.Abstract
Sun’iy intellekt (SI) tibbiyotda diagnostika, prognozlash, klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlash, tibbiy tasvirlarni tahlil qilish, hujjatlashtirish va sog‘liqni saqlash jarayonlarini optimallashtirishda qo‘llanilmoqda. So‘nggi dalillar SI yechimlari, ayniqsa klinik tasvirlashda (radiologiya va boshqa yo‘nalishlar) ish samaradorligini oshirishi va ish oqimlarini qayta tashkil etishga yordam berishini ko‘rsatadi. Shuningdek, chuqur o‘rganish (deep learning) asosidagi tibbiy tasvir tahlili klinik amaliyotda baholash mezonlari va “ishonchli dalil” talablarini kuchaytirishni taqozo etadi. Biroq SI tizimlarini joriy etishda ma’lumotlar sifati, umumlashuvchanlik, tarafkashlik (bias), tushuntiriluvchanlik, klinik xavfsizlik va javobgarlik masalalari markaziy o‘rinda qolmoqda; SI asosidagi klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlash vositalarini amaliyotga tatbiq etish omillari (to‘siqlar va fasilitatorlar) bo‘yicha tizimli sharhlar buni tasdiqlaydi. Generativ SI va katta (multi-modal) modellardan foydalanishda esa etik boshqaruv, maxfiylik va nazorat mexanizmlari bo‘yicha xalqaro tavsiyalar ishlab chiqilgan.